Dışişleri Bakanlığının 2027 yılı bütçesi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kıbrıs Adası'nda iki ayrı halk, iki ayrı demokrasi ve iki ayrı devlet bulunduğu gerçeğini her fırsatta vurguladıklarını ve Kıbrıs Türkü'nün haklı davasını her platformda savunduklarını belirterek, "Ege ve Doğu Akdeniz'in bir istikrar ve refah bölgesi olabilmesi için bütün tarafların meşru menfaatlerini göz önüne alan bir anlayışın hakim kılınması önem taşımaktadır." dedi.
Fidan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yaptı.
"Tek Millet, İki Devlet" anlayışıyla özel bağlara sahip olunan Azerbaycan ile Türkiye arasındaki stratejik ortaklık ve müttefiklik ilişkisinin Güney Kafkasya'da kalıcı barış ve istikrar bakımından itici bir güç teşkil ettiğini belirten Fidan, bu çerçevede, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşmasının imzalanması yoluyla Güney Kafkasya'nın "donmuş ihtilaflarla" değil, "istikrar ve refah vizyonuyla" anılan bir bölgeye dönüşmesi için Türkiye'nin üzerine düşeni yerine getirmeye devam ettiğini söyledi.
Bakan Fidan, Ege ve Doğu Akdeniz'in bir ihtilaf alanı değil, istikrar ve refah alanı olması yönünde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda, diyalog ve işbirliğini önceleyen samimi bir yaklaşım izlediklerini dile getirdi. Bu çerçevede Şubat 2026'da Ankara'da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis başkanlığında Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi Altıncı Toplantısı'nı düzenlediklerini aktaran Fidan, "Yunanistan ile ilişkilerimizde temel hedefimiz iyi komşuluk ve işbirliği anlayışıyla ilerlemektir. Bu anlayışın, iki ülkenin müşterek menfaatleri açısından en uygun yol olduğunu düşünüyoruz. Ancak milli menfaatlerimize ve Batı Trakya ile Onikiadalar'daki soydaşlarımızın haklarına halel getirecek adımlar karşısında da kararlı duruşumuzu devam ettireceğiz." diye konuştu.
Milli dava Kıbrıs meselesinin, adil, kalıcı ve Ada'daki gerçeklere dayanan bir çözüme kavuşturulabilmesi için gayretlerini sürdürdüklerini anlatan Fidan, "Ada'da iki ayrı halk, iki ayrı demokrasi ve iki ayrı devlet bulunduğu gerçeğini her fırsatta vurguluyor, Kıbrıs Türkü'nün haklı davasını her platformda savunuyoruz. Ege ve Doğu Akdeniz'in bir istikrar ve refah bölgesi olabilmesi için bütün tarafların meşru menfaatlerini göz önüne alan bir anlayışın hakim kılınması önem taşımaktadır." ifadelerini kullandı.
Libya'nın Türkiye'nin istikrar ve refah tesis etmeyi hedefleyen Doğu Akdeniz vizyonunun ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayan Fidan, Libya'nın siyasi birliği, toprak bütünlüğü ve istikrarının tesisine dönük çabalarının devam ettiğini söyledi.
Fidan, Türkiye'nin "Tek Libya" yaklaşımı çerçevesinde Libya'daki bütün taraflarla diyaloğu güçlü biçimde ilerlettiklerini aktararak, "2019'dan bu yana ülkelerimiz arasında yürürlükte bulunan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nın, doğu mıntıkasında yer alan Libya Temsilciler Meclisi tarafından 20 Ekim'de oy birliğiyle kabul edilmesi, ilkeli politikamızın sonuç verdiğini göstermektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika'nın en önemli aktörlerinden Mısır ile stratejik düzeyde ilerleyen ilişkilerin, 2026'da üst düzey temaslar vasıtasıyla daha da geliştirildiğini belirten Fidan, "Mısır ile ilişkilerimizi, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlar temelinde, bölgenin istikrar ve refahına katkı sağlayacak şekilde ilerletmeye devam edeceğiz." şeklinde konuştu.
AB ile ilişkiler
Dışişleri Bakanı Fidan, Avrupa Birliği'nin (AB) son dönemde Türkiye ile diyalog ve temaslarını kuvvetlendirme yönünde bir çaba içinde olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:
"Biz de, katılım sürecimizin siyasi saiklerden ve tek taraflı gündemlerden bağımsız, objektif kriterler ve stratejik işbirliği perspektifi temelinde ilerletilmesi gerektiğini vurguluyoruz. Önümüzdeki dönemde, AB ile ilişkilerimiz bağlamında temel önceliklerimiz, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, ülkemizin 'Made in EU' (Avrupa Tercihi) girişimi kapsamına dahil edilmesi, Vize Serbestisi Diyaloğu'nun hızlandırılması, AB'nin güvenlik ve savunma mekanizmalarının NATO'yu tamamlayıcı nitelikte olması ve ülkemizin de bunlara dahil edilmesi hususları teşkil edecektir. Avrupa Birliği'nin stratejik bir vizyonla hareket etmesi ve siyasi irade ortaya koyabilmesi halinde ilişkilerimizde ortak menfaat temelinde yeni bir işbirliği döneminin başlayabileceğine inanıyoruz."
Türkiye'nin stratejik ortağı ve müttefiki ABD ile ilişkilerin, karşılıklı saygı ve çıkarlar temelinde geliştirilmeye devam ettiğine dikkati çeken Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki dostluk ve samimi diyalogdan da güç alarak, ilişkileri stratejik vizyon ve olumlu gündem etrafında ilerlettiklerini anlattı.
Fidan, ABD Başkanı Trump'ın temmuzda Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'ne katılımı ve Zirve'den hemen önce Türkiye'ye gerçekleştirdiği resmi ziyaretin ilişkilerin ileriye taşınması bakımından faydalı olduğuna işaret ederek, Trump yönetimi ile Gazze'den Suriye'ye, Ukrayna'dan Kafkasya'ya uzanan geniş bir coğrafyaya ilişkin konularda diyalog ve istişareyi sürdürdüklerini kaydetti.
Kanada ile ilişkilerin stratejik bir çerçeveye oturtulması en önemli dış politika hamlelerinden
Kuzey Amerika'nın bir diğer önemli ülkesi olan Kanada ile ilişkileri de Stratejik Ortaklık seviyesine yükselttiklerini ve Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine başlama kararı aldıklarını hatırlatan Fidan, 2026'da en önemli dış politika hamlelerinden birinin bu olduğuna dikkati çekti. Uzun yıllardır Kanada ile ilişkilerin belli bir seviyede olduğunu dile getiren Fidan, 2026'da, bu ülkeyle ilişkilerin gerçekten stratejik bir çerçeveye oturtulduğunu vurguladı.
Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında yaşanan tıkanıklıkların, Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğini tehdit eden gelişmelerin ve dünya genelinde artan çatışmaların enerji güvenliğini ve bağlantısallığı, küresel jeopolitiğin temel meselelerinden biri haline geldiğini anlatan Fidan, bunu da hep beraber yakından takip ettiklerini ifade etti.
Bakan Fidan, Türkiye'nin enerji ve bağlantısallık konularını bir ihtilaf veya rekabet alanı olmaktan ziyade bir işbirliği alanı olarak değerlendirdiğine işaret ederek, küresel enerji ve gıda güvenliği açısından kritik öneme sahip deniz yollarında çatışmaların önlenmesi amacıyla, rehber ilkeler üzerinde mutabık kalınması için Türkiye'nin üyesi olduğu G20 bünyesinde 2026'da bir girişim başlattıklarını söyledi.
Türkiye'nin bağlantısallığın korunması ve kritik deniz yollarında seyrüsefer güvenliği için uluslararası işbirliğini tesis etmek amacıyla bütün platformlarda çalışmalarını sürdüreceğini ifade eden Fidan, bu anlayışla Orta Asya'dan Orta Doğu'ya, Kafkasya'dan Avrupa'ya uzanan güzergahlarda bağlantısallığın kesintisiz bir şekilde sağlanması için yapıcı bir rol üstlendiklerini kaydetti.
Fidan, Çin'den başlayıp Orta Asya üzerinden Türkiye'ye ve oradan Avrupa'ya ulaşan Orta Koridor girişiminin bu bakımdan Türkiye'nin çok boyutlu stratejik vizyonunun önemli bir göstergesi olduğunun altını çizdi.
"(COP31) Bu alanda da söz ve etki sahibi olduğumuzu ortaya koyduk"
İklim değişikliği ve çevrenin, dış politikanın ve çok taraflı diplomasi faaliyetlerinin önemli bir boyutunu oluşturduğunu vurgulayan Fidan, bu kapsamda Türkiye'nin Antalya'da ev sahipliği yaptığı ve başkanlığını üstlendiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31), Türkiye'nin iklim diplomasisi alanındaki uluslararası etkinliğini ortaya koyan önemli bir dönüm noktası teşkil ettiğini belirtti.
Fidan, COP31'in Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı uluslararası etkinliklerinden biri olduğuna dikkati çekerek, "Böylece, küresel çevre gündemine dahil ettiğimiz 'Sıfır Atık' girişiminin ardından küresel iklim gündeminin en önemli platformu olan COP'un 31. toplantısına ev sahipliği yaparak, bu alanda da söz ve etki sahibi olduğumuzu ortaya koyduk." ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin uluslararası kuruluşlardaki temsil ve etki gücünü artırmaya yönelik çalışmaları sürdürdüklerini belirten Fidan, bu kapsamda Birleşmiş Milletler'in merkezi rolünün güçlendirilmesi amacıyla Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu'nu Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği görevine aday gösterdiklerini anımsattı.
Fidan, aynı zamanda BM Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO) Genel Direktörlüğüne, Türkiye Cumhuriyeti'nin en uzun süre görev yapan Tarım Bakanı Dr. Mehdi Eker'i aday gösterdiklerini söyleyerek, Türkiye'nin BM Genel Sekreteri ve FAO Genel Direktörü adaylarının kampanyalarına destek sağlamayı sürdürdüklerini dile getirdi.
Yurt dışında yaşayan yaklaşık 7,5 milyon Türk vatandaşının haklarının korunmasının ve kaliteli konsolosluk hizmetlerine erişiminin sağlanmasının Türkiye'nin temel önceliklerinden biri olmaya devam ettiğini vurgulayan Fidan, ayrıca vatandaşların karşı karşıya kaldığı vize sorunlarının da Bakanlığınca yakından takip edildiğini ifade etti.
Özellikle AB nezdindeki yoğun girişimler neticesinde hayata geçirilen "Cascade / Kademeli Vize Uygulaması" ile, Türk vatandaşlarının hızlandırılmış bir prosedürle çok girişli Schengen vizesi alabilmesinin önünün açıldığını kaydeden Fidan, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvuru süreçlerinin sadeleştirilmesine dönük somut teknik öneriler çerçevesinde Türkiye'nin Schengen temsilcilikleri tarafından bir çalışma grubu kurulduğunu da anlattı.
"Türkiye, dünyadaki en geniş temsil ağına sahip 3 ülkeden biri"
Bölgede ve küresel ölçekte Türkiye'nin üstlendiği sorumlulukların güçlü bir teşkilat yapısını zorunlu kıldığını ifade eden Fidan, "2002'de 163 olan dış temsilcilik sayımız bugün 267'ye ulaşmış durumdadır. Türkiye, dünyadaki en geniş temsil ağına sahip 3 ülkeden biridir." dedi.
Fidan, 2025'te Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın teşrifiyle temeli atılan yeni Dışişleri Bakanlığı yerleşkesinin inşaatının hızla ilerlediğini bildirerek, hedeflerinin Bakanlığın tarihi misyonuna ve temsil görevine yakışır bir yerleşkeye kavuşmak olduğunu dile getirdi.
Bakanlığa tahsis edilen bütçeyi şeffaflık, hesap verebilirlik ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda, kamu kaynaklarının en etkin şekilde kullanılmasına azami önem göstererek ve tasarruf tedbirlerini titizlikle uygulayarak kullandıklarını söyleyen Fidan, "2025 yılı Kesin Hesabına göre, Bakanlığımıza yıl sonu itibarıyla toplam 40,2 milyar TL ödenek tahsis edilmiştir. Harcamamız 36,9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla tasarruf tedbirlerine uyarak etkin şekilde kullandığımız bütçemizin gerçekleşme oranı yüzde 91,7'dir." diye konuştu.
Bakanlığın 2025 yılına ait Kesin Hesabının mali mevzuatta belirlenen şekilde hazırlanarak Hazine ve Maliye Bakanlığına iletildiğini ve kesin hesap cetvellerinin bir kitapçık olarak Komisyon'un bilgisine sunulduğunu aktaran Fidan, şunları kaydetti:
"2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile Bakanlığımıza 64,4 milyar TL ödenek tahsis edilmesi öngörülmektedir. Bunun yanı sıra, 16,8 milyar TL'si başta gençlerimizin, öğrencilerimizin ve akademisyenlerimizin Türkiye Ulusal Ajansı kanalıyla AB programlarına katılımını sağlamak amacıyla kullanılmak üzere, AB Başkanlığı için 18 milyar TL, Türk Akreditasyon Kurumu için 636 milyon TL tutarında ödenek de Komisyonumuzun onayına sunulmuştur."
Sayıştay Başkanlığı ile sürdürülen yakın işbirliği çerçevesinde 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu'nun Bakanlıkla ilgili kısmında yer alanlara değinen Fidan, "Mali rapor ve tablolara ilişkin herhangi bir denetim bulgusunun tespit edilmediği, raporun 'Denetim Görüşü' bölümünde, 'mali rapor ve tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varıldığı' kaydedilmektedir." ifadelerini kullandı.
"Yüce Meclisimizin desteği, hedeflerimizin hayata geçirilmesi bakımından büyük önem taşıyor"
Dışişleri Bakanı Fidan, çalışmalarını, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması, mali şeffaflığın güçlendirilmesi ve hesap verebilirlik ilkelerinin uygulanması doğrultusunda sürdüreceklerini vurgulayarak, Türkiye'nin dış politika vizyonunu yansıtan ve 6 amaç altında, 22 hedef ve 54 performans göstergesinden oluşan 2024-2028 dönemi Stratejik Planlarının, bütçenin kullanılmasında yol haritasını teşkil ettiğini dile getirdi.
Stratejik Plan'a ilaveten 2027 yılı Performans Programı ve 2025 yılı İdare Faaliyet Raporu'nun, Komisyon'un bilgisine ayrıca sunulduğunu anlatan Fidan, 2027 yılına yaklaşırken, küresel belirsizlik ve çatışmalarla şekillenen uluslararası ortam karşısında çok boyutlu ve etkin bir dış politika takip etmenin her zamankinden daha önemli hale geldiğine dikkati çekti.
Fidan, "Komşularımızdan başlayarak yakın çevremize, bölgemize ve küresel düzleme uzanan geniş bir coğrafyada istikrar ve barışın tesisi, milli güvenliğimizi doğrudan ilgilendirmektedir. Yüce Meclisimizin desteği, dış politika hedeflerimizin hayata geçirilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır." şeklinde konuştu.
(Bitti)